Top

Melatonin

Šta je melatonin?

Proizvodnja i oslobođenje melatonina iz epifize odvija se sa jasnim dnevnim (cirkadijskim) ritmom, pri čemu se vrhunci javljaju noću. Kada je proizveden, luči se u krvotok i likvor (tečnost oko mozga i kičmene moždine) i daje signal daljim organima. Melatonin se prenosim cirkulacijom iz mozga preko celog tela. Tkiva koja izražavaju proteini, receptori specifični za melatonin, su u mogućnosti da osete vrhunac melatonina tokom noći i da daju signal telu da je noć. Noćni nivoi melatnonina su 10 puta veći nego  tokom dana. Dodatno sa cirkadijskim ritmom, melatonin ima i sezonski (ili kružni) ritam, sa visokim nivoima tokom jeseni i zimi, kada su noći duže,a niže nivoe tokom proleća i leti. Kod mnogih životinja (uključujući širok spektar sisara i ptica) melatonin je dodatak u regulaciji sezonske biologije ( na primer množenje, ponašanje i rast krzna) u reakciji na menjanje dužine dana. Važnost epifiznog melatonina u ljudskom telu nije još najjasnija, ipak može pomoći u sihronizaciji cirkadijskih ritmova u različitim delovima tela. U ljudima, noćni nivoi melatonina se smanjuju tokom puberteta. Nivoi cirkulirajućeg melatonina u krvi se mogu pronađi pomoću primerka krvi ili pljuvačke i koristi se u medicinska istraživanja da odredi unutrašnji cirkadijski ritam. Većina istraživanja funkcije epifiznog melatonina uključuju reakciju mozga na melatoninski ritam. Dokaz podržava dve ul9oge melatonina u ljudskom telu; učešće lučenja melatonina tokom noći za održavanje sna i kontrola dnevim/noćnim ritmom melatonina tokom 24 sata drugih ritmova. Melatonin se zbog toga često naziva ”hormonom spavanja”, iako nije neophodan za ljudski san, mi bolje spavamo dok se melatonin izlučuje. Povezanost između tumora epifize i vreme puberteta se smatra da takođe ima ulogu reproduktivnom razvoju, ipak aktivnost ovog mehanizma je nepouzdana. Lučenje melatonian varira sa godinama. Lučenje melatonina počinje od 3-4 meseca života i podudara se sa oknsolidacijom noćnog sna. Prateći brzo povećanje u lučenju, noćni nivoi melatonina dostižu vrhunac od prve do treće godine, zatim blago pada tokom rane odraslosti. Nakon mirnog opadanja kod mnogih ljudi, noćni nivoi melatonina kod čoveka sa 70 godina su samo četvrtina nego kod mladih ljudi. Noćno lučenje melatonina je potisnuto relativno prigušenim svetlom, kada se zenice šire. Ovo je predloženo kao glavni način na koji dugotrajno korišćenje uređaja kao što su laptopovi i pametni telefoni pre spavanja mogu imati negativan uticaj na lučenje melatonina, cirkadijalne ritmove i spavanje.  U dodatku proizvodnje u telu, melatonin se može uzimati u kapsuli. Medicina koristi melatonin za lečenje insomnije, promene vremena i smena na poslu. Kada se uzima u određeno vreme može da resetuje cirkadijalni sistem. Efekat resetovanja melatoninom je prijavljen za mnoje jače doze, uključujući one koje su ekvivalentne dozi proizvedenoj epifizom. Visoke doze melatonina mogu resetovati cirkadijalni sistem, dovesti do pospanosti i niže temperature tela.

Kako se melatonin kontroliše?

Kod ljudi i sisara, dnevni ritam proizvodnje epifiznog melatonina se upravlja od strane “mastera” cirkadijskog sata. “Sat” se nalazi u području mozga, koji se naziva suprakijazmatička jezgra, koji izražava niz gena (satnih gena) koji stalno osciliraju tokom dana. Sihronizira se sa solarnim danom preko svetla koji ulaze u oči. Suprakijazmatička jezgra se vezuju za epifizu kroz složen put u nervnom sistemu, prolazeći kroz razna područja u mozgu u kičmenu moždinu i na kraju dolazi do epifize. Tokom dana, suprakijazmatička jezgra prestaju da proizvode melatonin slanjem inhibitornih poruka epifizi. Suprakijazmatička jezgra su tokom noći manje aktivna i inhibicija koja se vršila tokom dana se smanjuje, što dovodi do proizvodnje melatonina u epifizi. Svetlo je važan regulator proizvodnje melatonina. Prvenstveno, može da resetuje specifična područja u mozgu (suprakijazmatički sat) i kao rezultat vreme proizvodnje melatonina. Drugo, izlaganje svetlosti tokom biološke noći može smanjiti proizvodnju i ispuštanje melatonina.

Šta se događa ako imam previše melatonina?

Postoje velike varijacije u količini melatonina proizvedenim od strane idividua i nisu povezani sa zdravstvenim problemima. Glavne posledice gutanja velikih količina melatonina su pospanost i smanjena telesna temperatura. Velike doze imaju i uticaj na performans ljudskog reproduktivnog sistema. Postoje i dokazi da velike koncentracije melatonina imaju antioksidativno dejstvo, ipak svrha ovoga još nije utvrđena.

Šta se događa ako imam premalo melatonina ?

Nije poznato da smanjena proizvodnja melatonina ima ikakav uticaj na zdravlje.

Share
Trening Platforma

admin@treningplatforma.com