Top

Šta je eritropoetin i kako se kontroliše

Šta je eritropoetin?

Eritropoetin je hormon koji se proizvodi pretežno od strane specijalnih ćelija bubrega. Kada je napravljen, on deluje na crvena krvna zrnca da bi ih zaštitio od uništenja. Istovremeno eritropoetin stimuliše matične ćelije koštane srži da povećaju proizvodnju crvenih krvnih zrnaca.

Kako se eritropoetin kontroliše?

Precizan mehanizam kontrole proizvodnje eritropoetina je nejasan, poznato je da su specijalne ćelije u bubregu sposobne da pronađu I reaguju na niske nivoe kiseonika kroz povećanu proizvodnju eritropoetina. Kada ima dovoljno kiseonika u cirkulaciji krvi, proizvodnja eritropoetina je smanjena, kada nivoi kiseonika opadnu prozvodnja eritropoetina se podiže. Ova aktivnost je prilagodljiva jer olakšava proizvodnju više crvenih krvnih zrnaca koji se koriste za transport više kiseonika u tkivima. Na primer, proizvodnja eritropoetina će se povećati kada se pomera do većih visina. Zato što je vazdušni pritisak manji, pritisak kiseonika je manji I zato krv uzima manje kiseonika stimulisajući proizvodnju eritropoetina. U područjima sa niskim nivoom kiseonika postoji rizik od razvoja hipoksije – deprivacija kiseonika. Hipoksija može isto da se javlja kada je slaba ventilacija pluća, kao što se dešava kod emfizema I kardiovaskularnih bolesti. Proizvodnja eritropoetina se smanjuje kod otkazivanja bubrega I raznih hroničnih bolesti kao što su AIDS, neki kanceri I hronične upalne bolesti, na primer reumatoidni artritis.

Šta se događa ako imam previše eritropoetina?

Višak eritropoetina dolazi iz hronično niskih nivoa kiseonika ili iz retkih tumora koji proizvode visoke nivoe eritropoetina. Uzrokuje oboljenje poznato kao policitemija koje ima visok broj crvenih krvnih zrnaca. Kod mnogih ljudi, policitemija ne uzrokuje ikakve simptome. Međutim, postoje generalni i nespecifični simptomi koji uključuju slabost, umor, glavobolje, svrab, bol u zglobovima I vrtoglavice.

Šta se događa ako imam premalo eritropoetina?

Ako imate premalo eritropoetina, što je uglavnom uzrokovano hronično bubrežnim oboljenjima, biće manje crvenih krvnih zrnaca I javiće se anemija. Eritropoetin je sintetički sinterizovan za lečenje anemije koja je posledica hroničnog zapaljenja pluća. Eritropoetin se daje I pacijentima sa retkim tipovima kancera. Profesionalni sportisti su koristili ovaj tip eritropoetina (poznat kao krvni doping) da poboljšaju njihov performans i povećaju izdržljivost. Veštačko povećanje nivoa eritropoetina proizvodi više hemaglobina I crvenih krvnih zrnaca i poboljšava količinu kiseonika koje dovode do tkiva, praktično mišića. Može poboljšati performans, ipak ova vrsta dopinga je zabranjena od strane većine profesionalnih sportskih odbora.

Share
Avatar photo
Trening Platforma

admin@treningplatforma.com